KDV nasıl hesaplanır?
Katma Değer Vergisi, mal ve hizmet bedeli üzerinden alınan dolaylı bir vergidir. KDV hariç tutara oran uygulanarak KDV bulunur: KDV = Tutar × Oran. KDV dahil bir fiyattan hariç tutarı bulmak için ise tutar (1 + oran)’a bölünür: 1.200 TL KDV dahil fiyatın %20 oranındaki hariç tutarı 1.000 TL, KDV’si 200 TL’dir. Sık yapılan hata, dahil tutarın doğrudan %20’sini KDV sanmaktır (240 TL yanlıştır).
Türkiye’de KDV oranları
- %1: Temel gıda (ekmek, un, bakliyat), gazete-dergi, 150 m² altı konut teslimlerinin bir kısmı, tarımsal ürünler.
- %10: Et, süt, yumurta gibi gıda ürünleri, lokanta-kafe hizmetleri, konaklama, sinema-tiyatro, ilaç, kitap dışı kırtasiye vb.
- %20: Genel oran; elektronik, giyim, mobilya, yazılım, danışmanlık, telekomünikasyon ve listede yer almayan her şey.
Serbest meslek makbuzunda stopaj
Serbest meslek erbabı (avukat, mali müşavir, doktor, mühendis, yazılımcı, tasarımcı vb.) vergi mükellefi bir müşteriye hizmet verdiğinde, müşteri brüt bedel üzerinden %20 gelir vergisi stopajı keser ve bu tutarı serbest meslek erbabı adına vergi dairesine öder. Makbuzda brüt ücret, stopaj, net ücret ve brüt üzerinden hesaplanan KDV ayrı ayrı gösterilir. Müşterinin ödeyeceği tutar brüt − stopaj + KDV’dir. Müşteri nihai tüketici (şahıs) ise stopaj kesilmez.
Netten brüte makbuz hesaplama
Müşteriyle “elime 10.000 TL geçsin” şeklinde anlaşıldıysa brüt tutar Net ÷ (1 − 0,20) = 12.500 TL olur; KDV 2.500 TL, tahsil edilecek toplam 12.500 TL’dir. Bu araç üç tutardan herhangi birinden diğerlerini hesaplar.
Sık sorulan sorular
Stopaj kesilen vergi kaybolur mu?
Hayır. Yıl içinde kesilen stopajlar, yıllık gelir vergisi beyannamenizde hesaplanan vergiden mahsup edilir; fazlası iade alınır.
Telif kazançlarında stopaj kaç?
GVK 18 kapsamındaki telif kazançlarında (kitap, makale, yazılım lisansı vb.) stopaj %17’dir ve belirli tutara kadar beyan gerekmez.
KDV dahil fiyattan KDV nasıl ayrılır?
Dahil tutarı 1,20’ye (oran %20 ise) bölerek hariç tutarı bulun; aradaki fark KDV’dir.